CEMAL SÜREYA

 


Cemal Süreya (d. 1931, Erzincan - ö. 9 Ocak 1990, İstanbul), şair. Asıl adı Cemalettin Seber'dir.

   Cemal Süreya 1931'de Erzincan'da doğdu.("1931 yılında Erzincan'da doğdum. Bir doğum günüm yoktur benim"-Güngör Demiray'a mektup,Cemal Süreya Arşivi,Mektuplar Dosyası) 1938'de Dersim olayları sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. 9 ocak 1990 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi maliye ve iktisat bölümü'nü bitirmiştir.Maliye Bakanlığı'nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı'nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.  

   Ağustos 1960'tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000'e doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı. İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ilk şiiri "Şarkısı Beyaz" Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997'de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.  

   Cemal Süreya 38 sürgününü bir şiirinde şöyle anlatıyordu:"Bizi kamyona doldurdular. Tüfekli iki erin nezaretinde. Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular. Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar. Tarih öncesi köpekler havlıyordu.

   "Ülkü Tamer onun için şu dizeleri yazmıştır:Tanrı Bin birinci gece şairi yarattı, Bin ikinci gece cemal'i,Bin üçüncü gece şiir okudu tanrı, Başa döndü sonra, Kadını yeniden yarattı.

Kitapları

Şiir

  • Üvercinka(1958;Yeditepe Şiir Armağanı)
  • Göçebe(1965;1966 TDK Şiir Ödülü)
  • Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973)
  • Sevda Sözleri (Uçurumda Açan ile birlikte toplu şiirleri:1984)
  • Sıcak Nal ve Güz Bitiği(1988; Behçet Necatigil Şiir Ödülü)
  • Sevda Sözleri (Bütün şiirleri:1990, ö.s.; YKY 1995).

Düzyazı

  • Aydınlık Yazıları / Paçal (1992)
  • Oluşum’da Cemal Süreya (1992)
  • Papirüs'ten Başyazılar (1992)
  • Güvercin Curnatası (Cemal Süreya ile konuşmalar: haz. Nursel Duruel, YKY 1997; genişletilmiş basımı: YKY,2002

Deneme

  • Şapkam Dolu Çiçekle (1976)
  • Günübirlik (1992)
  • 99 Yüz (1991; YKY 2004)
  • 999. Gün / Üstü Kalsın(1991)
  • Folklor Şiire Düşman (1992)
  • Uzat Saçlarını Frigya (Günübirlik'in yeni basımı)(1992)
  • Günler(999. Gün'ün genişletilmiş basımı: YKY (1992)
  • Toplu Yazılar 1: Şapkan Dolu Çiçekle ve Şiir Üzerine Yazılar YKY (2000)
  • Toplu Yazılar 2: Günübirlik'ler. (YKY 2000)

Mektup

  • Onüç Günün Mektupları (1990,ö.s;YKY 1998)

Antoloji ve çevirileri

   Cemal Süreya iki antoloji (Mülkiyeli Şairler ve 100 Aşk Şiiri) hazırladı; Simone de Beauvoir’dan Sade’ı Yakmalı mı? (1966; YKY 1997), Gustave Flaubert’den Gönül ki Yetişmekte (Duygusal Eğitim) ve Antoine de Saint-Exupéry’den Küçük Prens (Tomris Uyar’la birlikte) başta olmak üzere, pek çok çeviri yaptı. Çeviri şiirleri (Yürek ki Paramparça, haz. Eray Canberk, YKY 1995) ve Çocukça dergisi için yazdığı yazılar (Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, haz. Necati Güngör, 1993; YKY 1996) derlendi.

32 Kısım Tekmili Birden

Anasayfa | Hakkımızda | Rehberlik | Kütüphane | E-etüt | İletişim
2010© Kadıköy Belediyesi Çocuk Etüt Merkezleri